Guda. Games of the Gods

mp3 з альбому:

The Legend About Creation Of The Earth
Long Long Time Ago There Lived People Who Didn't Believe In God

рецензия:

(in Belarusian)

Гурт "Guda", вядомы перадусім аматарам традыцыйнай этнічнай музыкі й тутэйшых абрадавых сьпеваў, запісаў ды выдаў свой другі па ліку дыск.

"Ігры багоў" - канцэптуальная праграма, створаная паводле асноўных матываў нашай дахрысьціянскай міталёгіі. Гэтая акалічнасьць, не кажучы ўжо пра адметную набліжанасьць выканаўцаў "Gudy" да аўтэнтычных узораў, досыць унікальная для беларускай музычнай культуры, дзе адчуваецца відавочны недахоп адказнага й сур'ёзнага падыходу да "карэннага" фальклору.

Кожная песьня дыску ёсьць адначасна як ўвасобленым у гуку апрычоным элемэнтам, гэтак і фрагмэнтам вялікшага палотнішча. Сатканае яно на падставе г. зв. "асноўнага міту індаэўрапейцаў", рэканструяванага навукоўцамі пераважна на матэрыялах беларускай, літоўскай і латыскай традыцыяў, які апавядае пра касмаганічнае змаганьне Грымотніка ды яго зьмеепадобанага суперніка - Цмока. Песьні "Даўней жылі людзі, ня вералі богу", "А дзе ты, Юр'я, ўрасіўся", "Юр'я ўставай рана" беспасярэдне зьвязаныя з гэтымі пэрсанажамі. "Песенька мая харошая" - прыклад рытуальнага шматгалосься з Пасожжа, якое спадарожнічала абраду "пахаваньня стралы". Побач з цыклам купальскіх сьпеваў зь іх сюжэтамі пра нябесны агонь ды бостваў-блізьнятаў, "Guda" апавядае пра "нябесную сям'ю": жаніха-Месяца ды Сонца-нявесту. Ушанаваны гэтаксама й даўца ўрадлівасьці Рай-Спарыш ("Хадзіў Раю па вуліцы"). Вельмі ўражвае надзвычайна пачуцьцёвым выкананьнем ды эмацыйнасьцю замова-зварот да Грымотніка ("Пярун-Перуне"), якая можа ўважацца ці не за ўзор паганскай літургіі. Усе песьні, прадстаўленыя на дыску, не ўспрыймаюцца як нейкі набор каляндарнай абрадавай спадчыны, але паўстаюць у якасьці "рэчы ў сабе", адшліхтаваных стагоддзямі (а мо' тысячагоддзямі?) малітваў, прымеркаваных да пэўных сьвятаў і іх гаспадроў (багоў). У гэтым сэнсе, сапраўды можна сказаць, што "Ігры багоў" - першае годнае музычнае ўвасабленьне традыцыйнага космасу, даступнае ўсім зацікаўленым асобам. Дарэчы, паміж песьнямі на дыску прысутнічаюць вусныя расповяды, у якіх тлумачыцца іх кантэкст і зьмест. Гэты досыць незвычайны складнік альбому мае хутчэй асьветнае значэньне і будзе цікавы найперш тым, хто толькі пачынае знаёміцца з айчыннай мiталёгiяй.

"Ігры багоў" дэманструюць высокі прафэсыяналізм удзельніц гурта, што займаюцца сьпевамі ўжо больш як дзесяць гадоў. Асобна варта вылучыць рэчы ў выкананьні салісткі Вольгі Емяльянчык, якая нагэтулькі віртуозна валодае архаічнай манэрай сьпяваньня, што, без перабольшаньня, здольная выклікаць у слухача стан, блізкі да трансу, пры чым не толькі ў часе жывых выступаў, але й слухаючы кружэлку.

Адмысловае аблічча "Gudy" - спалучэньне амаль "акадэмічнага" стаўленьня да гукавага вобразу пры заўсёднай арыентацыі на аўтэнтыку. Гэта, у пэўным сэнсе стварае "кананічны" вобраз традыцыйнага сьпеву, пазбаўлены якіх-кольвек імправізацый і постфальклорнага патасу. Хтосьці ўважае гэта за надта сумнае і расчыняе каліўца фальклору ў тыгле жанравай шматстайнасьці, хтосьці застаецца на ўзроўні бээсэсэраўскай народнай самадзейнасці, але нехта мае займацца фармаваньнем "канону", набліжанага да першакрыніцаў і праўды. "Guda", здаецца, з гэтай задачай пасьпяхова спраўляецца.

Аляксей Дзермант
для Тузіна Гітоў

. home .

Games of the Gods

Kupalka called IIlja to join the game
- Come, Illja to our igryshcha
(from kupala song)

Igry, igryshchy are ceremonial holiday acts that were essencial for Kupala(Kupala is a traditional holiday dedicated to the celebration of summer solstice) and Kaliady (holiday period around Christmas). According to the etymological dictionary the word "igra" contains an archaic complex of meanings of "singing alongside with dancing" and the roots of the meaning of the word are to be searched for in the Indo - European past where it was belonging to the sacral field.
"Igry Bagou" ("Games of the Gods") is a solo programme that was created by the group "GUDA". There are several mythological plots that form the script base of the programme. It consists of ceremonial, ritual songs which are the oldest layer of the traditional culture of Belarus.
In a ritual a man adresses the Gods and the ancestors. A ritual song contains the appeals to the divinities, it is filled with presentiment and awareness of their presence. Our ancestors thought that exactly at that time the Gods show up in the people's world. Often they put on people's look and take part in the most important acts of people's life. All the songs are performed a cappello (with no instrumental accompaniment).

The programme starts with a cosmogonic myth that is the legend about the formation of the Earth, the fragment of the legend about the duke Baj and his faithful dogs Staury and Gaury. And the next story is about Tsmok:
Long time ago people
didn't believe in God but in Tsmok.
They gave Tsmok the dragod a person a day.
And the next one to be given to the dragon
was the king's daughter.
She was brought to the sea where
Tsmok lived but when the dragon came to get his pray,
Jurja rescued the princess and killed the beast.

Jurja (St. Jurja, George the victor) is the christian image of Jaryla. The researchers consider Jurja (perhaps, the son of the God of thunder) to be the embodiment of the power of nature and the holiday of the spring. Some of the researchers think Jaryla is one of the personifications of Piarun (probably, son), the others see him as a God of the Sun. The God of thunder and the myth about his struggle with the enemy Viales is the central one in Indoeuropean mythology. Viales is situated beneath - downhill, under the tree, next to water. His possesions are domestic animals and tillage which is the symbol of the otherworld (let's recall the ancient indoeuropean conception of the otherworld as a tillage where the souls of the dead are grazing). In the myth he is shown as a dragon-like creature - tsmok.
The legends about dragon - tsmok, dragon the tailor which are widespread on the territory of Belarus ascribe to him the ability to change its monstrous appearance for a handsome young man who was even able to flirt with the girls. And Piarun is at the top - on top of a tree, rock or a mountain, in the sky. He chases his old enemy and kills him after which a fertile rain with thunder and lightning starts.
Earthly fire as well as the fire that Piarun creates in the clouds was considered a respected divine guest. One can find a number of plots about the heavenly fire and it's earthly embodiment in belarussian Kupala songs:
On Kupala the Sun had a game.
It turned a wheel upon Gorki...
- A fragment of a Kupala song

We have Kupala holiday today.
It wasn't a girl who set the fire, but God himself.
And he invited all the saints to join...
- A fragment of a Kupala song

Kupala songs take the central place in the programme "Games of the Gods". The ideas and topics peculiar to the most archaic layers of Indoeuropeal mythology are embodied in them. The topic of the twins and the motive of the heterogeneity of the twins and incest relationships between them is reconstructed in some traditions, in belarussian as well.

Incest as it comes from the plots of Kupala songs, is a grave sin and an inadmissible act which happens only because of ignorance. Probably, this motive is connected with the idea of existance of Gods' bisexuality, for example, the twin-god of productivity. The stories about Sparysh, a mythical character that has an ability of securing the productivity and wealth came hitherto. A binary ear - sparysh, found in the field is an omen of a rich harvest. Twin symbols of the Sun - wooden horses' heads on the ridges of the roofs, can be seen in the villages even nowadays. Sparysh, according to it's functions, is correlated with the Gods of dying and resurrecting vegetation, like baltic Jumis (in Latvian "jumis" means a binary fruit ).

The idea of the twins exists in many myths as well. Sky as a male sourse gave birth to its twin sons "sons of the sky" which are Greek " Diaskurs", ancient Indian "sons of the sky God", Latvian "God's children" and "dawn - the God's daughter", lithuanian "God's sons". Belarussian song, sung on Kaliady, describes the "sky family" as follows:
There is a new house with four windows.
In the first one there is bright Sun, in the second
- bright Moon, in the third - little Stars.
And in the fourth window there is a dark cloud.
The Sun is the wife.
The Moon is the husband.
The Stars are the children and the cloud is his wheat...

. home .

GUDA.
GAMES OF THE GODS

© GUDA, 2005.
BMAgroup, 2005.

Працягласьць 34.07:
1. The Legend About Creation Of The Earth ... 0.36
2. Long Long Time Ago There Lived People Who Didn't Believe In God ... 4.29
3. The Story About Tsmok ... 1.05
4. Where Did You Get In The Dew, Yuria ... 1.19
5. Yuria, Get Up Early ... 1.35
6. My Good Song ... 0.57
7. The Stories About The Heavenly Fire And The Earthly Fire ... 1.30
8. Kupalka Was Going Down The Village ... 0.48
9. The Kupala Fire Was Burning On The Hill ... 2.05
10. Where Did You Have A Bath, Kupala ... 1.31
11. St. Jan, Where Have You Been? ... 2.23
12. Red Rose ... 1.32
13. The Story About The Sun's Game ... 0.25
14. The Sun Had A Game ... 1.10
15. The Stories About The Sun, The Moon And The Dawn ... 2.09
16. Oh, Moon, Moon, Rise Early ... 0.54
17. Oh, my Dusk ... 1.05
18. The Twins Myth ... 1.05
19. Oh On Kupala on Ivana ... 1.54
20. The Story About Sparysh ... 0.20
21. Rayu Was Walking Down The Street ... 2.21
22. Pjarun-Perune ... 1.50
23. Conclusion ... 0.11

All the recordings were made in Belarusian Stats TVRadioCompany Studio, HBB Studio.
Sound Producers - Martens P., V. Nikalaenia.
Mastering - V. Nikalaenia.

Інфарамацыйная падтрымка:
Belarusian music portal "Tuzin Hitoŭ"

The creation of the project became possible thanks to the fact that in 2004 the encyclopaedic dictionary BELARUSSIAN MYTHOLOGY. This dictionary is the first integrated data on the description and analysis of the traditional belarussian cultural heritage and it gives the reconstruction of the archaic myths, beliefs, omens, directions, warnings and charms.
The materials quoted are by S. Sanko, U. Vasilevich, L. Salavej, T. Valodzina, A. Loseu, V. Ivanou, U. Taparou, P. Biassonau.

The work on the project was possible thanks to the help of A. Vjachorka, M. Dragina, A. Glushko, V. Kalinouski, V. Autushka, Wiecier Mechaniczny, Alies Puch.
Thanks a lot to S. Klepikava and V. Dziadovik, V. Каrptsova for help and support.

Гурт "Guda" і лэйбл "БМАgroup" шчыра дзякуюць O.R.Cultural & Educational Foundation ды асабіста спадарыні Але Орса-Рамано за спрыяньне выданьню дыска.

Па пытаньнях набыцьця й дыстрыбуцыі дыска зьвяртайцеся ў "БМАgroup":
office@dyjaryush.org.by, тэлефон: +375 29 6490888.